มองพระจันทร์แล้วคำนึงถึงคนไกล (望月懷遠)

เทศกาลไหว้พระจันทร์ (Mid-Autumn Festival) ปีนี้ ตรงกับวันที่ ๑ ตุลาคม เนื่องในเทศกาลนี้เอง ผมจึงนึกถึงบทกวี "望月懷遠"หรือ “มองพระจันทร์แล้วคำนึงถึงคนไกล” ของจาง จิ่วหลิง(张九龄)ขุนนางสมัยราชวงศ์ถัง

ผมได้แปลบทกวีเป็นภาษาไทยดังนี้

海上生明月,天涯共此時。
情人怨遙夜,竟夕起相思。
滅燭憐光滿,披衣覺露滋。
不堪盈手贈,還寢夢佳期。

Continue reading “มองพระจันทร์แล้วคำนึงถึงคนไกล (望月懷遠)”

การทำเศษส่วนให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำด้วยวิธีคณิตศาสตร์จีนโบราณ ตาม “ตำราว่าด้วยตัวเลขและการคำนวณ” (筭數書 – ซ่วนชู่ชู)

ตำราว่าด้วยตัวเลขและการคำนวณ (筭數書) เป็นหนึ่งในตำราคณิตศาสตร์ที่เก่าแก่ที่สุดของจีน. ตำราซ่วนชู่ชูถูกประพันธ์ขึ้นในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันตก ราว 202-186 ปีก่อนคริสตกาล. ผมได้อ่านตำรานี้ฉบับที่แปลโดยคริสโตเฟอร์ คูลเลน (Christopher Cullen) จากสถาบันนีดแฮม (Needham Institute), สถาบันจีนศึกษาที่เน้นประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจีนโบราณ. ผมพบว่าการคำนวณด้วยวิธีแบบจีนโบราณนั้นต่างไปจากแบบตะวันตกที่เราทุกคนถูกฝึกมามาก. เมื่อได้ลองคำนวณโจทย์ง่ายๆ ก็พบว่าสนุกและน่าสนใจดี

Continue reading “การทำเศษส่วนให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำด้วยวิธีคณิตศาสตร์จีนโบราณ ตาม “ตำราว่าด้วยตัวเลขและการคำนวณ” (筭數書 – ซ่วนชู่ชู)”