คำประกาศอิสรภาพและสถาปนาสาธารณรัฐไอริช ค.ศ. ๑๙๑๖ (เหตุการณ์ลุกฮือวันอีสเตอร์)

POBLACHT NA hÉIREANN⁽¹⁾
รัฐบาลเฉพาะกาลแห่งสาธารณรัฐไอริช ถึงประชาชนชาวไอร์แลนด์

ชายและหญิงชาวไอริชทั้งหลาย: ในนามของพระผู้เป็นเจ้าและในนามของบรรพบุรุษผู้วายชนม์หลายชั่วคนซึ่งมอบธรรมเนียมอันเก่าแก่แห่งความเป็นชาติมายังไอร์แลนด์⁽²⁾บัดนี้เธอได้ประกาศผ่านพวกเราถึงบุตรหลานของเธอให้จงมายังธงของเธอและลุกขึ้นสู้เพื่อเสรีภาพของไอร์แลนด์

ไอร์แลนด์ได้จัดตั้งและฝึกฝนความกล้าหาญของเธอผ่านองค์การใต้ดินคือขบวนการภราดรสาธารณรัฐไอริช⁽³⁾ และกองกำลังบนดินคือขบวนการอาสาไอริช⁽⁴⁾และกองทัพพลเมืองไอริช⁽⁵⁾ เธอยังได้สั่งสมวินัยด้วยความอดทนและเฝ้ารอคอยอย่างแน่วแน่ถึงโอกาสอันเหมาะสมที่จะเผยตนเองออกมา และบัดนี้เธอก็ได้ไขว่คว้าโอกาสนั้น ทั้งด้วยการสนับสนุนจากบุตรหลานพลัดถิ่นในอเมริกาและพันธมิตรอันกล้าหาญในยุโรป⁽⁶⁾ แต่กระนั้นเธอก็ยังพึ่งพากำลังของตนเองเป็นหลัก และไอร์แลนด์ก็ได้ลุกขึ้นสู้ด้วยความมั่นใจในชัยชนะอย่างเต็มเปี่ยม

พวกเราประกาศสิทธิ์ของประชาชนชาวไอร์แลนด์ เหนือความเป็นเจ้าของแห่งดินแดนไอร์แลนด์และต่อการยึดกุมบังเหียนแห่งโชคชะตาของชาวไอร์แลนด์โดยเสรี โชคชะตาอันเป็นเอกราษฎร์อธิปไตยและไม่สามารถทำลายล้างลงได้ การช่วงชิงสิทธิ์นั้นไปอย่างยาวนานโดยคนและรัฐบาลต่างชาติหาได้ทำให้สิทธิ์อันชอบธรรมนั้นเสื่อมสูญไปไม่⁽⁷⁾ และในขณะเดียวกันสิทธิ์นั้นก็ย่อมไม่อาจถูกทำลายลงไปได้ ยกเว้นเสียแต่ว่าประชาชนชาวไอริชจะถูกทำลายให้สิ้นสูญลงไปด้วย ประชาชนชาวไอริชในทุกชั่วคนได้ยืนกรานในสิทธิ์ของพวกเขาต่ออธิปไตยและเสรีภาพของชาติ ตลอดเวลาสามร้อยปีที่ผ่านมา ประชาชนชาวไอริชได้จับอาวุธลุกขึ้นสู้เพื่อยืนกรานสิทธิ์นั้นถึงหกครั้งด้วยกัน⁽⁸⁾พวกเราซึ่งยืนหยัดอยู่บนสิทธิ์อันเป็นรากฐานนั้น ขอยืนกรานต่อหน้าโลกใบนี้ด้วยการจับอาวุธลุกขึ้นสู้อีกครั้ง และ ณ ที่นี้ พวกเราประกาศสถาปนาสาธารณรัฐไอริชในฐานะรัฐที่มีอิสรภาพและอธิปไตย และขอปฏิญานว่าจะสละชีวิตของพวกเราและของสหายร่วมรบเพื่อภารกิจแห่งเสรีภาพ สวัสดิภาพ และการยกสถานะของสาธารณรัฐแห่งนี้ไว้ท่ามกลางชาติต่าง ๆ

สาธารณรัฐไอริชดำรงไว้ซึ่งสิทธิ์และด้วยเหตุนี้จึงอ้างสิทธิ์เหนือความจงรักภักดีนั้นจากชายและหญิงชาวไอริชทั้งมวล สาธารณรัฐแห่งนี้รับประกันเสรีภาพทางศาสนาและเสรีภาพของพลเมือง สิทธิและโอกาสอันเท่าเทียมแก่พลเมืองทุกคน และประกาศความมุ่งหมายที่จะนำมาซึ่งความผาสุกและความเจริญรุ่งเรืองของทั้งชาติและของทุกภาคส่วน สาธารณรัฐแห่งนี้รักใคร่ในบุตรหลานของชาติอย่างเท่าเทียมกันโดยไม่คำนึงถึงความแตกต่างที่ถูกก่อขึ้นด้วยฝีมือของรัฐต่างด้าวในอดีตที่หมายแบ่งแยกคนกลุ่มน้อยออกจากคนส่วนใหญ่⁽⁹⁾

จนกว่าการลุกขึ้นสู้ด้วยอาวุธของเรานี้จะได้มาซึ่งโอกาสที่จะสถาปนารัฐบาลแห่งชาติโดยถาวร
รัฐบาลอันเป็นตัวแทนของประชาชนชาวไอร์แลนด์ทั้งหลายที่มาจากการเลือกตั้งผ่านการลงคะแนนเสียงจากชายและหญิงทุกคน รัฐบาลเฉพาะกาลที่ได้ก่อตั้งขึ้นมานี้จะบริหารกิจการทั้งทางพลเรือนและทางทหารตามที่ได้รับความไว้วางใจจากประชาชน

เราได้มอบภารกิจแห่งสาธารณรัฐไอริชนี้ไว้ภายใต้ความอารักขาของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุดซึ่งพรของพระองค์ได้ปลุกให้พวกเราลุกขึ้นจับอาวุธ เราสวดวิงวอนต่อพระองค์ว่าผู้ที่รับใช้ภารกิจนี้จงอย่าได้ทำให้ภารกิจนี้เสื่อมเกียรติลงเพราะความขี้ขลาด ความไร้มนุษยธรรม หรือการปล้นชิง ในห้วงเวลาอันสูงส่งนี้ ชาติไอริชจะต้องพิสูจน์ตนเองว่าเหมาะสมต่อโชคชะตาอันสูงส่งตามที่ได้เรียกร้องมาหรือไม่ พิสูจน์ด้วยความกล้าหาญและวินัย และด้วยความพร้อมของบุตรหลานที่จะสละชีวิตของพวกเขาเพื่อประโยชน์สุขส่วนรวม

ลงชื่อในนามแห่งรัฐบาลเฉพาะกาล⁽¹⁰⁾

โธมัส คลาร์ก
ฌอน แม็ค ดิอามาดา	โธมัส แม็คโดนา
พี. เอช. เพียร์ส	เอมอน แคนท์
เจมส์ คอนนอลลี	โจเซฟ พลังค์เคตต์

หมายเหตุ:

(1) ภาษาไอริช แปลว่า “สาธารณรัฐไอริช” หรือ “สาธารณรัฐแห่งไอร์แลนด์” คำว่า “poblacht” มาจากรากศัพท์คือ pobal (ประชาชน) +‎ -acht (ความเป็น)

(2) มีนัยยะถึงการเสียสละชีวิตของคนไอริชรุ่นก่อน ๆ เพื่อเอกราชของไอร์แลนด์

(3) Irish Republican Brotherhood

(4) Irish Volunteer

(5) Irish Citizen Army

(6) หมายถึงประเทศเยอรมนี เนื่องจากขบวนการเอกราชได้รับความช่วยเหลือด้านอาวุธยุทโธปกรณ์จากเยอรมนี ในขณะที่มีสงครามโลกครั้งที่ ๑ และกองทัพจักรวรรดิบริติชกำลังพัวพันกับสงครามในยุโรป

(7) หมายถึงการรุกรานไอร์แลนด์ของอังกฤษ

(8) หมายถึงการลุกฮือในปี ค.ศ. 1641, 1798, 1803, 1848, 1867 และรวมทั้ง 1916

(9) หมายถึงชาวไอริชที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนท์ที่อาศัยอยู่มากในบริเวณไอร์แลนด์เหนือ (Northern Ireland) ติดกับพรมแดนอังกฤษ

(10) ผู้ลงชื่อในคำประกาศสถาปนาสาธารณรัฐนี้ทุกคนถูกประหารชีวิตด้วยการยิงเป้าหลังความพ่ายแพ้ของฝ่ายก่อการลุกฮือวันอีสเตอร์ ค.ศ. ๑๙๑๖