บล็อกนักเรียนไทยโพ้นทะเล ริเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 13 เมษายน 2018 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นเวทีให้นักเรียนไทยในต่างประเทศ ได้แบ่งปันประสบการณ์เรื่องการศึกษา วิชาการ สังคม-การเมือง และการทัศนศึกษาของตนเองในประเทศที่ตนศึกษาหรือเคยศึกษาอยู่ เนื้อหาของบล็อกจะมีทั้งที่เป็นวิชาการ กึ่งวิชาการ และไม่วิชาการ บทความส่วนใหญ่ตั้งใจจะให้ไม่ยาวมาก และอ่านง่ายสำหรับคนทั่วไป
จุดเริ่มต้นของบล็อกนี้ มาจากแนวคิดที่ว่านักเรียนไทยในต่างประเทศทุกคน ล้วนมีเรื่องเล่ามากมาย ขาดเพียงแต่ว่าไม่มีเวทีตรงกลางที่รวบรวมและเผยแพร่เรื่องเหล่านั้นให้สาธารณะได้เข้าถึงอย่างเป็นระบบ มันจึงออกจะน่าเสียดาย ที่เรื่องเล่าหลายเรื่อง ถูกจำกัดอยู่แต่ในโพสต์เฟสบุ๊คที่เปิดให้เข้าถึงได้เฉพาะเพื่อน ในสมุดบันทึกส่วนตัวที่คงไม่มีวันกลับไปเปิดอ่าน หรือท้ายที่สุดแล้ว ก็หลงเหลืออยู่เพียงในความทรงจำเท่านั้น
เนื่องจากนักเรียนไทยในต่างประเทศ มีโอกาสดีกว่าคนส่วนใหญ่ในสังคมไทย อีกทั้งจำนวนไม่น้อยก็ได้ทุนจากรัฐบาล อันเป็นทุนจากภาษีของประชาชน การเล่าเรื่อง หรือในแง่หนึ่งก็คือการ “รายงาน” ประสบการณ์เรื่องการศึกษาของตนเองให้สาธารณะชนเข้าถึงได้ จึงเป็นการตอบแทนสังคมที่ง่ายที่สุด นอกจากนี้ การจัดทำบล็อกอย่างเป็นระบบและเข้าถึงง่ายนี้ อาจจะมีประโยชน์ต่อนักเรียนไทยที่มีโอกาสมาศึกษาในต่างประเทศในอนาคตด้วย
ประสบการณ์ของนักเรียนไทยในต่างประเทศ เป็นประสบการณ์ตรงของนักเรียนไทยในหลากหลายพื้นที่ในโลก ในแง่นี้นักเรียนเหล่านี้อาจจะ “รู้ดี” “รู้ลึก” และ “วิพากษ์วิจารณ์” มากกว่าสิ่งที่สื่อมวลชนไทยมักจะทำกัน กล่าวคือ หยิบยืมภาพและข้อมูลจากสำนักข่าวต่างประเทศ มาเผยแพร่ในสังคมไทยโดยไม่ได้สนใจอคติ ความถูกต้อง ความละเอียดครบถ้วน หรือเปรียบเทียบให้เกี่ยวข้องกับบริบทของประเทศไทยมากนัก
ในช่วงที่ประเทศไทย (หวังว่า) กำลังเปลี่ยนผ่านสู่สังคมประชาธิปไตยและเปิดกว้างทางความคิดมากขึ้น ประสบการณ์ตรงของนักเรียนไทยที่ใช้เวลาอยู่ในหลายๆ ประเทศเป็นเวลาหลายปี อาจช่วยเปิดโลกทัศน์และเป็นบทเรียนให้กับสังคมไทยในการอยู่ร่วมกันท่ามกลางความขัดแย้ง อีกทั้งยังเป็นงานทางความคิดที่วิพากษ์วิจารณ์สังคมการเมืองไทย ช่วยขยายขอบเขตพรมแดนทางความรู้ ซึ่งในที่สุดแล้วก็หวังว่าจะมีส่วนในการผลักดันเพดานด้านสิทธิ เสรีภาพ เสมอภาค และความเป็นธรรมในสังคมไทยให้สูงขึ้นอีกด้วย
เนื้อหาของบล็อก จัดเป็น 5 กลุ่ม ดังนี้
1. การศึกษาและการใช้ชีวิตในต่างประเทศ
– เล่าเรื่องการเรียนในต่างประเทศ ในแง่ของความยากลำบากในการปรับตัว (เรื่องวัฒนธรรม ภาษา อาหาร เงินไม่พอ ฯลฯ)
– เล่าเรื่องหลักสูตรการศึกษา อาจจะให้มุมมองเปรียบเทียบ ที่อาจจะวิพากษ์ระบบการศึกษาไทย
2. วิชาการ
– เล่าเรื่องหนังสือที่ได้อ่าน ที่อาจจะไม่เป็นที่รู้จักในวงการวิชาการไทย
– เล่าเรื่องวิชาที่เรียน
– สรุปสัมมนาที่ได้ไปฟัง
3. สังคม-การเมือง
– เล่าเรื่องสถานการณ์ทางสังคม การเมือง ที่เป็นวาระ เป็นข่าวในประเทศนั้นๆ ซึ่งอาจจะไม่เป็นข่าวในไทย หรือรายละเอียดอาจจะไม่ครบ ไม่ลึกซึ้ง
4. ทัศนศึกษา
– เล่าเรื่องนิทรรศการ พิพิธภัณฑ์ที่ได้ไปดู
– เล่าเรื่องสถาปัตยกรรม อนุสาวรีย์ หรือธรรมชาติ ที่ได้ไปท่องเที่ยว
5. ปฏิทินและประชาสัมพันธ์
– แบ่งปันข้อมูลเรื่องปฏิทิน เช่น เดือนนี้ สัปดาห์นี้ จะมีสัมมนาหรือ conference อะไรน่าสนใจ
– แบ่งปันข้อมูลเรื่อง call for papers หรือทุนที่น่าสนใจ
– ประชาสัมพันธ์เรื่องหนังสือออกใหม่ที่น่าสนใจ หรือบทความที่ตนตีพิมพ์
ที่มาของบล็อกนี้ถึงแม้จะริเริ่มกันเองในหมู่เพื่อนฝูง แต่พวกเรามีความยินดีอย่างมากหากมีผู้ต้องการร่วมขีดเขียนและแลกเปลี่ยนกับเรา ไม่ว่าจะในรูปแบบนักเขียนประจำ หรือจะส่งมาเป็นบทความนานๆ ครั้งก็ได้ เรียกได้ว่าพวกเราเป็นกลุ่มอาสาสมัคร ไม่มีข้อผูกมัดใดๆ ทั้งสิ้น ทั้งนี้ สามารถติดต่อแอดมินของกลุ่มเพื่อขอรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่นี่